Hayvan Gübresi Nasıl Fermente Edilir?




Hayvan gübresi, içerik olarak tamamen bitkisel olmasından dolayı fermente edildiğinde organik gübre olarak kullanılabilir. Ayrıca son yıllarda ülkemizde yaygınlaşın solucan gübresi üretimi için yetiştirilen Kaliforniya solucanlarını beslemek için mama olarak kullanılmaktadır. Ahır gübresi çeşitli uygulamalar ile fermente edildiğinde zaten toprak için zengin besin maddeleri içeren organik bir gübredir. Fakat solucanların sindirim sisteminden geçirilmesiyle birlikte çok daha nitelikli bir organik gübreye dönüşmektedir.

Ülkemiz büyük baş hayvan yetiştiriciliğinde önemli bir rol oynamaktadır. Ahır gübresi, basit uygulamalar ile geri dönüşümü mümkün olan bir atık çeşididir. Zengin organik içeriğe sahip olan bu atıklar gübre seperatörü ile işlendikten sonra fermente edilerek doğrudan tarım arazilerine uygulanabilir.

Fermente edilmiş hayvan gübresi halk arasında yanmış hayvan gübresi olarak bilinir. Aslında burada bahsi geçen fermente işlemi gübre seperatörü kullanılarak yapıldığı için elde edilen ürün çok daha kalitelidir.

Taze hayvan gübresi herhangi bir işlem yapılmadan doğrudan yığınlar halinde bırakıldığında kendiliğinden fermente olmaz. Böyle bir durumda gübrenin sadece dış yüzeyi oksijenle temas halindedir ve milyonlarca bakteri tarafından istilaya uğrar. Gübre yığınları sık aralıklarla aktarma yapılmadığı sürece iç kısımda yanma olur. Ayrıca uzun süre beklediğinde besin değeri olan tüm bitkisel elemanlar bakteriler tarafından tüketir.

Yanmış hayvan gübresi olarak bilinen bu maddenin bir süre sonra topraktan farkı kalmayacaktır, çünkü içerisinde bulunan faydalı tüm bitkisel bileşenler bakteriler tarafından tüketilmiş olur. Bu haliyle tarım arazilerine uygulandığında bünyesinde barınan bakteriler sebebiyle hastalık taşıma ihtimali olduğu için çoğu zaman fayda sağlamak yerine risk teşkil eder.

Hayvan Gübresi Nasıl Fermente Edilir?

Fermente edilmiş hayvan gübresi elde etmek için taze ahır gübresine çeşitli işlemler yapılması gerekir. Bu uygulamaların kısaca iki aşamadan oluştuğunu söyleyebiliriz. Ülkemizde hayvan gübresi fermente prosesi için gereken ekipman üretilmektedir. Başta EYS makine olmak üzere bu prosese destek veren kaliteli makine üreticileri bulunmaktadır.

gübre-seperatörü1. Aşama Gübre Seperatörü

Hayvan gübresinden en yüksek oranda fayda elde etmek için öncelikle gübre seperetörü yardımıyla sıvı ve katı kısmın ayrıştırılması gerekir. Ayrıştırma işleminden sonra katı gübre uzun namlular halinde beton zemine yığılır.

2. Aşama Kompost Makinası

Namlu şeklinde yığınlar halinde olan hayvan gübresi, kompost makinesi kompsot-makinesikullanılarak veya manuel olarak belli aralıklarla karıştırılır. Bu sayede gübrenin oksijen ile teması sağlanarak fermente işlemi sağlanmış olur. Ayrıca bu uygulama gübre yığınlarında oluşabilecek olan aşırı ısı artışını engelleyecektir. Hayvan gübresinde fermente edilme prosesi iklim şartlarına bağlı olarak 45-60 gün içerisinde gerçekleşir.




53 Yorum

  1. Merhaba, ben muhasebeciyim ve toprak aşığıyım muhasebecilik dışında bir iş yapabilir miyim ,yok ama toprak ile ilgili olduğunda iş değişir. İlk etap da evimin çatısında 1,50 m2 lik bir havuz ile başlamayı ve bahçem de de fermente işlemleri için bir yer hazırlıyorum. Benim sizden öğrenmek istediğim taze hayvan gübresini seperatör den geçirme imkanım yok, bunu kendim bir varil içinde gübreyi sudan geçirip süzme yöntemi ile kapalı bir alanda fermente olması için diğer katkılar ile minimum 2 ay bekletmek haftada 2 gün karıştırma yöntemi ile uygun olur mu? yada hiç sudan geçirmeden bir şekilde taze hayvan gübresini süzdürmek sonrasında fermente etmek mi daha iyi olur? bu konuda engin bilgi ve deneyimlerinizi paylaşır mısınız.

    1. Merhaba, taze hayvan gübresini haftada iki kere ıslatarak karıştırıp 2 ayda fermente işlemini gerçekleştire bilirsiniz,fermente olup olmadığını pratik bir şekilde anlamanın yolu ise artık kesinlikle hayvan gübresi kokusunun olmaması olarak açıklayabilirim.

  2. Merhabalar ben taze inek gübresini kapalı bir alana serdim içerisine hafta bir yumurta kabukları çay posası sebze meyve atıklarını atıp karıştırıyorum üzerine naylon örtü serip haftada bir karıştırıyorum yaklaşık bu işlemi bir aydır yapıyorum.Benim merak ettiğim bu işlemlerde bir yanlışlık olup olmadığı bana bu konuda bilgi verirseniz çok sevinirim.

    1. Merhaba,yapmış olduğunuz işlem doğru bir işlem fakat fermente ettiğiniz gübre direk ahır gübresi ise separatörden geçmiş gübreye göre biraz daha geç fermente olacaktır.

  3. merhaba, yaklaşık 4 gündür araştırma yapıyorum. Bakıyorum bakıyorum hep aynı şeyler yazılıyor ve söyleniyor. İlk etapta hayvan gübresini getirdim diyelim işte asıl mesele veya anlayamadığım mesela burası sadece hayvan gübresini sulayarak ve karıştırarak 2 ayda fermente mi yapıyoruz. Bana bu konuda yol gösterici olursanız size minnattar kalırım. saygılarımla

    1. Merhaba,seperatörden geçmiş hayvan gübresini beton bir zemin üzerinde 3 günde bir karıştırıp sulayarak fermente ediyoruz, fermente olup olmadığını rengi kahverengiye çaldığı zaman ve artık hayvan dışkısı kokusu kalmadığı zaman anlıyoruz, yaklaşık 45-60 günde fermente olmuş oluyor.

  4. merhabalar,iyi çalışmalar. gübreyi solucan için kullanacağız ancak ahırdan çıkarttığımız gübreyi beton zemine yayıp kurutup mama olarak veremiyoruz ben bunu anladım yazılanlardan. Kendimiz amatör olarak ahırdan alınmış gübreyi, separatör olmadan nasıl kullanabiliriz ? basit bir şekilde arada bir karıştırarak yani havalandırarak 2 ay güneşte bekletip bu gübreyi kullanabilir miyiz? cevaplarsanız çok sevinirim.

    1. Merhaba,Normal ahırdan çıkmış taze büyükbaş hayvan gübresini de beton zemin üzerinde 3 günde bir ıslatarak karıştırıp fermente edebilisiniz separatör gübresini fermente etmekten farkı biraz daha uzun sürmesi olacaktır.

  5. Ordu ve civarında separotörden geçmiş hayvan gübresi arıyorum. Bildiğiniz bir yer var mıdır ? Teşekkürler

    1. Trakya bölgesinde olduğumuzdan dolayı ne yazık ki yok, fakat etrafınızda varsa büyükbaş hayvan çiftliklerine sorabilirsiniz.

  6. Iyi günler taze hayvan gübresini bir branda üzerine serip üstünü branda ile örtüp 3 gun de bir açıp karistirirsak fermante olurmu olursa tahminen ne kadar zamanda olur teşekkürler

  7. İyi günler. Solucan gübresi üretimine Yeni başladım ancak mama konusunda sıkıntı çekiyorum. Bulunduğum yerde küçük çaplı ahırlarda bulunan 2-3 aylık hatta daha uzun süre beklemiş ve güneşte bir kısmı yanmış hayvan gübresi mevcut. Güneşte yanmış kısımların alt kısımlarına doğru alıp su ile ıslatarak ne kadar sürede solucanlara mama haline getirebilirim? Ya da seperatör makinasını kullanmadan mama ne şekilde yapabilirim ? Beni aydınlatabilir misiniz? Teşekkür ederim.

    1. Merhaba, taze hayvan gübresini haftada 2 kere ıslatarak karıştırmak suretiyle, yaklaşık 2- 3 ayda fermente ederek solucanlara mama haline getirebilirsiniz. Ayrıca mama haline gelip gelmediğini kokusuz olduğunda ve bir miktar mamayı solucan kabınızın bir köşesine koyarak verdiğinizde yeyip yemediklerine bakarak test edebilirsiniz.

  8. Merhabalar. Ben 2 yil once separatorden gecmis hayvan gubresini buldum. Solucanlarim icin separatorden taze gecmis olan gubre mi daha iyi yoksa 2 yildir bekletilmis gubre mi. ? Bilgi verirseniz cok sevinirim.

    1. Merhaba, taze separatörden geçmiş hayvan gübresi solucanlar için besin değeri açısında daha iyi olacaktır, uzun süre bekletilmiş gübre zaten böcekler tarafından yenerek besin değerini yitirmiş olacaktır.

  9. Merhaba solucan maması hazırlamak için taze hayvan gübresi ne organik atıklar dışında ne katılabilir katılabilirse miktarları 100 üzerinden ne olmalıdır saygılar

    1. Merhaba,%30 oranında asit içermeyen organik atık ,karton ve reçine içermeyen ince talaş karıştırabilirsiniz.

  10. Merhaba ben bu işe gönül verdi araştırarak öğrenerek ufaktan başlayıp gidişata göre kendime yön vereceğim bu aşamada da sizlerin değerli bilgilerinizi bizler ile paylaştığınız için ayrıca teşekkür ederim. size sormak istediğim benim seperatör makinası alacak gücüm yok çevremde de bu şekilde taze gübre satan da yok ben taze gübreyi bir depo içinde suda yıkayıp sonrasında kapalı bir yerde havalandırma (borular ile hat döşeyip) yöntemi ile en az haftada 1 de karıştıracağım ve bu karıştırma aşamasında içine çay,yumurta,yeşil atıklar kabuklar ve ağaç talaşı ile karıştırıp fermente etmek istiyorum sizce gübrenin suda yıkanması benim için bir dev avantaja sebep olur mu?

    1. Merhaba,suda yıkayarak fermente işlemini hızlandırabilirsiniz diye düşünüyorum fakat fazla yıkayıp gübrenin içeriğini yani solucanlara yem olacak faydalı olan kısmında zayıflayacağı ihtimalini de düşünmek gerek.

      1. İlginiz için teşekkür ederim fazla yıkanmayacak yani depo içinde suya atılıp karıştırmadan sonra 5 dk. içinde süzülerek çıkaracağım sonrasında yaptığım kapalı fermente odasında hava kanalları ile fermente edeceğim

        1. Merhaba, Uygun olacağını düşünüyorum, solucanlara vermeden önce hayvan gübresi kokusunun tamamen gitmiş olduğunu ve bir miktar verip ilk önce solucanların yeyip yemediğini test etmenizi tavsiye ederim.

  11. Merhaba adana bölgesinde hayvan dışkısı toplayıp fermante etmek istiyoruz separatör vasıtası ile…adana bölgesi sıcak bşr bölge nem ve güneş hayvan gübresinin kurumasın da etkili olurmu yazın 38 45 derece kışında 10-15 derece…gübrenin fermante edilme sürecini kısaltmasında yardımcı olurmu…birde üretilen gübreyi solucan üretim çiftlikleri haricinde nerelere verebiliriz? Teşekkür ederim

    1. Merhaba separatörden geçmiş hayvan gübresi çok zor durumda kalındığında iyice su ile yıkanarak fazla olmayacak yani yatakta yanma yapmayacak şekilde 1-2 cm kalınlığında verilebilir fakat solucanlar rahatsız olursa solucanların kaçabileceği alan olmalıdır.Fakat bu şekilde verilmesini tavsiye etmiyoruz çünkü zararlı mikro organizmaları da solucan yatağınıza taşıyabilirsiniz.

  12. Merhaba; Ben bu işe başlayalı iki ay oldu. Size sormak istediğim mamanın PH değeri ne olmalı. Ben yatakların PH değeri ölçtüğümde 5,5 – 6,00 gibi değerler veriyor. Bu değer normalmi ne olmalı, ideal Ph değerini yakalaya bilmem içiğn Mamaya ne katmalıyım. Bilgi verirseniz sevinirim.

    1. Merhaba idaal ph seviyesi 6.5-7.5 arasında olmalıdır söz ettiğiniz değer mamanın asidik olduğunu gösterir, bu solucanlara zarar verebilir. Mamayı ph seviyesi 6.5-7.5 seviyesine gelene kadar meyinli bir zeminde su ile bir kaç defa yıkamanızı tavsiye ederim.

  13. Merabalar öncelikle sizlere kolay gelsin benim merak ettiğim solucanlara verilen çay posasinin ne kadar beklemesi gerekiyor solucanlara verilecek düzeye geldiğini nasıl anlarım teşekkür ederim

    1. Merhaba solucanlara verilecek çay posasının ortalama 10-15 gün nemli beklemesi yeterlidir, yağlanmaya ve üstü hafif küflenmeye başladığında solucanlara verilebilir.

  14. İyi günler taze hayva gubresini açık alanda mi kapalı alanda mi fermante etmek daha iyi olur ilginiz için tesekkurler

  15. İyi çalışmalar,
    Elimde seperatörden geçmiş ve kokusuz olduğundan anladığım kadarıyla fermante edilmiş gübre mevcut. Bu gübreyi doğrudan mama olarak solucanlara verebileceğim söylendi. Bir süredir bu mamayı kullanıyorum ve solucanlarda gayet yemekte. Ancak merak ettiğim bu doğru bir hareket mi?
    İkincil olarak gübreye fermante edilmemiş doğrudan çay posası meyve atıkları vs ekleyip verdiğimde tüketimde artış gözlemledim. Anladığım kadarıyla bu hareket hatalı. Bunun nedenini öğrenmek ve bu organik maddeleri nasıl mamama ilave edebilirim. Bilgilendirirseniz sevinim.

  16. Merhaba, taze gübreyi kapalı bir yerde fermante etmemiz şart mıdır? eğer güneşin altına bırakacak olursak ne gibi problemler ortaya çıkabilir. 2 günde bir sulasak bile ptoblemi gideremez miyiz ?

  17. merhaba, ben solucan beslemeye küçük çaplı yeni başladım üremeleri için hangi besinler hayvanları daha hareketli kılar, ve gübreyi ıslatıp karıştırdıktan sonra gene güneşte mi kalması gerekiyor ?
    ilginiz için şimdiden teşekkür ederim

    1. Merhaba,gübre fermentasyon esnasında ve sonrasında açık alanda yada kapalı alanda olabilir sadece altı beton zemin yada branda üstünde olması topraktan gelecek zararlıları önlemek adına önemlidir. Solucanlarının daha çok üremesi adına gözlemlediğimiz tecrübe tatlı çabuk çürüyen meyve sebzelerin örnek kavun gibi verilmesi, çabuk tüketilebildiği için yumurtadan çıkan bütün yavruların yaşama şansını arttırmakta buda dolayısıyla daha fazla üremelerini sağlamaktadır ayrıca verilen mamanın azot karbon dengesi önem arz etmektedir.

  18. Merhaba. Biz gübreyi fermante etmek istiyoruz yerimizde var ama bulunduğumuz yerin üstü kapalı değil. Bu durumda diyelim gübreyi aldık aktarmada yaptık ve bunun üzerini bir naylonla kapattık bir dahaki aktarmaya kadar öyle üstü naylonla kapalı dursa bi zararı olurmu?

  19. Fermente işlemini sadece taze büyük baş hayvan gübresi için mi yapıyoruz, yoksa içine diğer organik maddeleri ekleyerek mi yapıyoruz.

  20. Merhaba…adana bölgesinde inşaatı süren 2000 başlık besi çiftliğimizde separatör kurulumu planlamaktayız. Padoklardan toparlanan gübre seperatörden geçtikten sonra hangi aşamada satışa hazır hale gelmekte.Beklememiz gerekli midir..çıkan gübre nominal şartlarda %82 oranında nemden arındırılmış halde seperatörden çıkmaktadır.söz konusu seperatör gübresini solucan üretimi yapan firmalara verebilir miyiz..birde seoeratör gübresi kullanım alanları hakkında bilgi verebilir seniz memnun olurum tşk ederim.

    1. Merhaba,Solucan gübresi üreticileri separetörden geçmiş gübreyi taze olarak satın alıp kendileri fermente eder yani taze olması gerekir.

  21. Merhaba. Bilgiler için çok teşekkürler gerçekten kafamdaki bir çok soru işaretine cevap oldunuz. Ben bu işi Karadeniz Bölgesinde yapacağım yani haliyle yaz kış demeden yağmur gibi bir problemim var benim. yaz mevsiminde 1-2 ay dışında sıcak günlerimizde olmuyor. bu sebepten dolayı kapalı bir alanda brandanın üzerinde fermente etmeyi düşünüyorum. ancak bu fermente sırasında brandanın üzerine serecek olduğum hayvan gübresinin yüksekliği en fazla ne olmalı? zaten soğuk bir hava olduğu için benim fermente işlemim 3 ay gibi bir süre alacaktır. kapalı alanımda sınırlı olduğu için solucanlara yetişmem gerekecek. ayrıca tamamen fermente edilmiş gübreden kalite organik solucan gübresi alabilmek için ne kadar sürede solucanlara yedirilmeli? yani raf ömrü ne kadar?

    tüm bilgi, cevaplar ve ilgininiz için teşekkür ederim .

    1. Merhaba yığının yüksekliği en az 1 metre olmalı ,ikinci sorunuza gelince raf ömrü ortalama saklama koşullarına bağlı olarak 1-2 yıl.

  22. iyi günler hayvan gübresi fermantasyonu sırasında üç günde bir ıslatıp karıştırmak gübrenin sadece oksijenle temasını sağlamak mı gübreyi havalandırmak mı
    yoksa gübrenin fermantasyon olması için bir yerden bir yere aktarmak mı gerekiyor

  23. Merhaba…
    solucana ciftlikten aldigimiz separatorden geçmiş sığır gubresini mama olarak ((yığın halinde bahcemizde istifledik için için yanıyor içi sicak ve duman cikiyor nem oranı iyi )) hemen verebilirmiyiz.? Ciftlikten alalı 4gun oldu..

    1. Merhaba,gübrenin yarı fermente hale getirmeniz gerekir bunun içinde en az 3-4 hafta karıştırıp ıslatmak sureti ile rengi kahverengiye çaldığı zaman ve artık hayvan dışkısı kokusu kalmadığında verebilirsiniz.

      1. Merhaba benim merak ettiğim soru ise hayvan günresini fermente ederken içine ögütülmüş mısır ot saman gibi katkılar katarak karıştırmak daha faydalı yoksa gereksiz mi? Birde nem oranı yüzde kaç olmalı ?

        1. Merhaba,çeşitli bitkisel atıklar katabilirsiniz nem oranı ise %70-80 seviyesine kadar haftada bir ıslatmak yeterli olacaktır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir